Szanowni Państwo,

 

Z najwyższym niepokojem, ale i z obowiązku miłości prawdy, która jest powinnością każdego katolika, zmuszeni jesteśmy zaprotestować przeciwko treści listu, który – pod pozorem teologicznej refleksji – stanowi zaprzeczenie doktryny katolickiej, wprowadza zamęt w umysły wiernych i obraża Boga przez fałszywe przedstawienie tajemnicy Odkupienia.

 

 

Autorzy listu dokonują manipulacji sceną wskrzeszenia Łazarza, twierdząc, że „Jezus umrze po to, aby Łazarz mógł otrzymać życie” oraz że „Łazarz wychodzi z grobu, a Jezus zajmuje jego miejsce”. Jest to teologicznie absurdalna i bluźniercza konstrukcja. Jezus nie umiera zamiast Łazarza; Łazarz i tak musiał umrzeć śmiercią doczesną powtórnie. Ofiara Chrystusa na krzyżu nie jest substytutem za jakąkolwiek jednostkową śmierć fizyczną, lecz jedyną, powszechną i wieczną Ofiarą za grzechy całego świata (1 J 2,2). Sprowadzanie Golgoty do roli „zajęcia miejsca” w grobie to prymitywny redukcjonizm, który wykorzenia z misterium paschalnego jego istotę – zadośćuczynienie za grzech, a nie mechaniczną wymianę bytów.

 

Kościół nigdy nie nauczał, że śmierć Chrystusa była „zamianą” za życie konkretnej osoby (Łazarza). Wskrzeszenie Łazarza jest znakiem (σημεῖον) zapowiadającym władzę Chrystusa nad śmiercią, a nie „transakcją zastępczą”. Odkupienie ma charakter uniwersalny i ontologiczny, a nie jednostkowy i wymienny.

 

Tego typu narracja spłaszcza misterium Paschy i zbliża się do teologii quasi-magicznej, którą sami autorzy, kimkolwiek są, rzekomo odrzucają.

 

FAŁSZYWA TEOLOGIA ŚMIERCI DUCHOWEJ I MIŁOŚCI

 

Stwierdzenie, że „kto nie miłuje, trwa w śmierci”, jest cytowane tendencyjnie, z pominięciem całego nauczania św. Jana, który jednoznacznie wiąże śmierć duchową z grzechem, a nie z jakimś bliżej nieokreślonym „brakiem miłości” rozumianym jako obojętność. Taka interpretacja otwiera drzwi do relatywizmu moralnego, w którym grzech ciężki – będący świadomym i dobrowolnym zerwaniem komunii z Bogiem – zostaje zamieniony na subiektywnie odczuwany „deficyt emocjonalny”.

 

 

Najpoważniejszym zarzutem jest jednak radykalne odejście od katolickiej nauki o jedyności i powszechności zbawienia w Jezusie Chrystusie. Autorzy listu bezkrytycznie powtarzają tezy, które – owszem, pojawiły się w dokumentach posoborowych – ale są przez współczesną teologię katolicką (w tym przez dokumenty Kongregacji Nauki Wiary, jak Dominus Iesus) stawiane w ścisłych granicach, których list ten przekracza.

 

a) Kwestia „starszych braci” i „nieodwołalności Przymierza” – Sugerowanie, że żydzi pozostają nadal w zbawczym Przymierzu bez konieczności wiary w Chrystusa, jest sprzeczne z fundamentem wiary katolickiej. Sobór Trydencki, a za nim Katechizm Kościoła Katolickiego (nr 846) naucza: „Poza Kościołem nie ma zbawienia”. Jezus Chrystus jest jedynym Pośrednikiem Nowego i Wiecznego Przymierza (Hbr 9,15). Powoływanie się na Nostra aetate w sposób wybiórczy i pomijający fakt, że dokument ten mówi o Żydach jako o tych, „którzy zabili Pana Jezusa” (NA 4), choć bez zbiorowej winy, jest intelektualną nieuczciwością.

 

b) Kwestia winy za śmierć Chrystusa – Cytat z Katechizmu (KKK 598) został wyrwany z kontekstu i użyty tendencyjnie. Katechizm mówi o winie chrześcijan żyjących w grzechu, ale w żadnym wypadku nie znosi faktu historycznego, iż bezpośrednimi sprawcami męki byli przedstawiciele ówczesnej elity żydowskiej, którzy wydali Jezusa Rzymianom, a de facto żydom, gdyż niewielu było tam Rzymian poza Poncjuszem Piłatem, siły militarne bowiem rekrutowały się głównie spośród społeczności lokalnej. Kościół od wieków uczy, że winni są wszyscy grzesznicy, owszem, ale nie można przez to anulować historycznej roli Sanhedrynu, co potwierdza Pismo Święte (Dz 2,23; 4,10). Próba przerzucenia całego ciężaru odpowiedzialności na chrześcijan przy jednoczesnym zwolnieniu żydów w ogóle z odpowiedzialności historycznej jest manipulacją historyczną i teologiczną.

 

 

Szokujące jest stwierdzenie w liście: „nie ma żadnych wątpliwości, że żydzi są uczestnikami Bożego zbawienia, ale jak to może być możliwe bez wyraźnego wyznawania Chrystusa – jest i pozostanie niezgłębioną tajemnicą Bożą”. Jest to teologiczny nonsens. Kościół katolicki naucza, że zbawienie jest możliwe jedynie przez Chrystusa, a ci, którzy bez własnej winy nie znają Ewangelii, mogą być zbawieni, o ile szukają Boga szczerym sercem (KKK 847), ale nie w ramach odrębnego, równoległego przymierza. Uznanie judaizmu za równoległą drogę zbawienia jest herezją nazywaną dyteizmem soteriologicznym i zostało jednoznacznie odrzucone przez Magisterium (por. Dominus Iesus, 2000). Autorzy listu posługują się tu celowo dwuznaczną formułą, by wprowadzić wiernych w błąd, sugerując, że Kościół uznał zbawczość judaizmu poza Chrystusem.

 

 

Wezwanie, aby wierni „odwiedzali synagogi” w kontekście religijnym, bez jasnego rozróżnienia:

- między szacunkiem kulturowym,

- a uczestnictwem w kulcie religijnym,

jest duszpastersko nieodpowiedzialne.

 

Kościół zawsze przestrzegał przed synkretyzmem religijnym, który prowadzi do zamazania tożsamości wiary.

 

 

NIezmiernie niepokojący jest ogólny kierunek tekstu: budowanie wrażenia, że:

 

- judaizm i chrześcijaństwo są równoległymi drogami,

 

- różnią się jedynie „perspektywą”,

 

- a ich zjednoczenie jest kwestią „nieprzeszkadzania Duchowi Świętemu”.

 

 

Chrystus nie jest jedną z wielu dróg – jest:

 

„drogą, prawdą i życiem” (J 14,6).

 

Kościół nie może głosić jednocześnie:

 

- że Jezus jest jedynym Zbawicielem,

- i że można osiągnąć pełnię zbawienia bez odniesienia do Niego.

 

 

Np. określenie (poniekąd) „starsi bracia” ma charakter pastoralny i dialogiczny, a nie dogmatyczny. Nie oznacza:

 

- równorzędności religii,

- ani ciągłości judaizmu jako pełnoprawnej drogi zbawczej po Chrystusie.

 

Podobnie zdanie: jak to możliwe bez wyraźnego wyznawania Chrystusa – pozostaje tajemnicą” nie oznacza, że wyznawanie Chrystusa jest zbędne, lecz że drogi łaski Bożej mogą przekraczać nasze rozumienie, nigdy jednak nie są niezależne od Chrystusa.

Autorzy listu zdają się świadomie zacierać tę granicę.

 

 

Tekst operuje silną presją emocjonalną:

 

- łączy brak akceptacji jego tez z „brakiem miłości”,

- sugeruje, że sprzeciw wobec tej narracji jest formą „trwania w śmierci”.

 

To jest retoryka nadużycia.

 

Miłość chrześcijańska nie polega na rezygnacji z prawdy. Wręcz przeciwnie:

„miłość współweseli się z prawdą” (1 Kor 13,6).

 

 

List jest szkodliwy, ponieważ:

 

- Osłabia wiarę w jedyność Chrystusa jako Odkupiciela.

 

- Wprowadza zamęt co do natury Kościoła jako powszechnego sakramentu zbawienia.

 

- Używa autorytetu Jana Pawła II i Soboru Watykańskiego II w sposób wybiórczy, przemilczając wypowiedzi tych samych źródeł, które podkreślają misyjny obowiązek Kościoła wobec żydów (por. Redemptionis anno, 1984, gdzie Jan Paweł II mówi o powołaniu Izraela do wiary w Chrystusa).

 

- Tworzy wrażenie, że antysemityzm jest jedynym „śmiertelnym deficytem miłości”, podczas gdy list pomija milczeniem inne, równie zgubne formy braku miłości, takie jak ateizm, aborcja, czy relatywizm moralny posuwający się do milczenia w kwestii żydowskiego ludobójstwa w Stefie Gazy, napaści na Iran i Liban, co wskazuje na wyraźny cel ideologiczny.

 

Tekst dokonuje nieuprawnionego przesunięcia:

 

- z moralnego potępienia nienawiści (co jest słuszne),

 

- do budowania teologicznej doktryny relatywizującej prawdę o Chrystusie.

 

Autorzy używają  pojęcia antysemityzmu jako narzędzia retorycznego, aby:

 

- uciszyć wszelką krytyczną refleksję,

 

- stworzyć wrażenie, że każda teologiczna różnica wobec judaizmu jest moralnie podejrzana.

 

 

 

Przedmiotowy list nie jest wyrazem wierności Ewangelii, lecz uleganiem cywilizacji śmierci oraz ponuremu duchowi czasu, który pod pozorem dialogu podważa sam rdzeń wiary chrześcijańskiej. Obrazoburcze przedstawienie śmierci Chrystusa, fałszywe rozumienie Przymierza oraz sugestia równoległej drogi zbawienia dla judaizmu są niezgodne z nauką Soborów Powszechnych, z Katechizmem Kościoła Katolickiego i z niezmienną Tradycją.

 

Jako wierni mamy prawo i obowiązek domagać się od pasterzy głoszenia nauki sana et integra – zdrowej i nienaruszonej. List ten tej powinności nie spełnia; przeciwnie, stanowi przykład teologicznego zamętu, który zamiast prowadzić do jedności w prawdzie, rozbija wiernych i wystawia Kościół na zarzut sprzeniewierzenia się własnemu depozytowi wiary.

 

Apelujemy o wycofanie tego dokumentu, odczytanie naszego listu w kościołach i podjęcie nauczania zgodnego z tym, co Kościół wyznaje od dwóch tysięcy lat: że jeden jest Bóg, jeden Pośrednik między Bogiem a ludźmi – człowiek, Chrystus Jezus (1 Tm 2,5), który za wszystkich wydał samego siebie na okup.

 

 

 

Wszechmogący, wieczny Boże, który nawet wiarołomnych żydów nie odrzucasz od swego miłosierdzia, wysłuchaj próśb naszych, jakie zanosimy za ten naród zaślepiony, aby uznając światło prawdy, którym jest Jezus Chrystus, został wyrwany ze swoich ciemności. Przez tegoż Pana.

 

Z wyrazami głębokiego niezadowolenia i troski o czystość wiary,

Redakcja Nowych Aten